tohum_toplari1Masanobu Fukuoka Tohumlama Yöntemi : Tohum topları

Vazgeçme, erteleme, üşenme! Bu düsturu çok severim, ah bir de uygulayabilsem! Tohum topları ile ilgili yazıyı çooook önceden yazmak istemiştim ama hep erteledim, bazen üşendim. Ama vazgeçmedim! Biraz geç de olsa, Panos'un Doğal Tarım semineri sırasında detaylı bir biçimde öğrendiğimiz tohum topu yapma işlemini sizlerle paylaşıyorum. Gecikme için kusuruma bakılmaya...


Tohum topu Fukuoka'nın pirinç ve buğday tarlalarını tohumlama yöntemidir. En basitinde mümkün olduğunca çok çeşit tohumlar killi toprak ile karıştırılarak misket köfteler haline getirilir. Zaman içerisinde bu yöntem, hektarlarca kıraç alanların, çöllerin, dağların bitkilendirilmesi amacıyla çeşitli ülkelerde uygulandı.

Tohum topları çeşitli fonksiyonlar üstlenir :

- Hatırlayanlarınız çıkabilir; doğal tarımdaki ilkelerden ilki "no tilling" yani toprağı çapalamamaktır. Tohum ise çimlenmek için toprakla sarılmak ister. Çapalanmamış, bitki örtüsünün kapladığı bir toprakta bu pek de kolay değildir. Ayrıca bitkilendirmek istediğiniz alan büyük dağlık araziler, kıraç alanlar ise, bu alanları sürmek zaten mümkün değildir. Tohum toplarında kullanılan kil, tohumlar için çimlenmeye ihtiyaç duyduğu o ilk toprağı sağlar.

- Sürülmemiş alanlarda sadece tohum serptiğinizde, tohumları karıncaların ve kuşların farkedip çalma olasılığı epeyce yüksektir. Geçen gün deneme amaçlı küçük bir alana korunga tohumu serptik. Biz serpiyoruz, arkamızdan karıncalar neredeyse kendilerinden 3-4 kat büyük ama hafif tohumları alıp yola düşüyorlar! O alana ektiğimiz korunga tohumlarından geriye ne kaldı bilinmez!

tohum_toplari

- Tohum topu içinde çimlenen tohumlar köklerini zamanla bitki örtüsünün içine atarak toprağa ulaşabilirler.

- Tohumlama işini yağışlardan önce yaptığınızda, yağışlarla birlikte toplar ıslanacak, kil nemi tutacak ve çimlenme için uygun bir ortam sağlayacaktır.

- Tohum topları yaparken kullandığımız tohumlar çeşit çeşittir :

* orman ağacı tohumları
* meyve ağacı tohumları
* baklagil ailesinden tohumlar
* mevsimlik, yıllık sebzeler
* tahıl tohumları

tohum_toplari2

Bu gruplardan bulabildiğiniz kadar çok çeşit tohumu bir arada kullanınca, tohum toplarında farklı kombinasyonlarda bir araya gelen tohumlar birlikte yaşamak istediği can yoldaşını kendisi seçecektir. Bizim, bitki kardeşliklerini düşünmemize gerek kalmayacak, bu seçim işini çeşitliliği sağlayarak doğaya bırakmış olacağız.

Eğer sadece sebze adalarınızda tohum topu kullanmak istiyorsanız, ağaç tohumlarını ayırabilirsiniz. Yalnız benden söylemesi, böyle bir ekimde, neyin nerede çıktığı tamamen şansınıza kalmış. Hasat etmesi biraz uğraştırıcı olabiliyor! Ama bahçe gerillaları için bence mükemmel bir yöntem!

Gelelim yapılışına. Elle yapmak mümkün. Küçük miktarlarda ise tabi ki. Arkadaş yardımı almak hem işlemi hızlandırmak hem de keyiflendirmek açısından önerilir.

tohum_toplari3

Önce elle yapmayı anlatayım.

Gereken malzemeler :

- kil
- tohum
- leğen
- su

Kil 3 çeşit olabiliyormuş. Kırmızı, sarı ve beyaz.Kırmızı kil en genç olan kil çeşidiymiş ki bu da çimlenmeyi engelleyen bakterilerin kilin içeriğinde sayıca az olması demekmiş; tuğla fabrikalarından elde edilebilirmiş. Biz evde beyaz kil kullandık. Problem yaşamadık.

Tohum dediğim gibi çeşit çeşit olmalı.

Kil elendikten sonra (çok iri parçaları ayıklayabilmek için), leğene konur. Tohumlar serpilir. Oran derseniz; Panos, 1 ölçü tohum, 40 ölçü kil dedi. Bu inanılmaz ölçüde kil demek. Biz bunu Bostancık'ta beceremedik. Seyrettiğimiz videolarda bu oran sanki çok daha azdı. 1 ölçü tohuma, 8 ölçü kil gibi. Önemli olan toplarda tohum sayısını 1-2, bilemedin 3 civarında tutmak. Leğendeki tohumları kile karıştırınca çok fazla gözünüze çarpmamalı. Benim yaptığım ilk tohum toplarında, çimlenme olduğunda toprak görünmüyordu!

tohum_toplari4

Tohumlarla toprağı elle karıştırdıktan sonra yavaş yavaş su eklemeye başlıyorsunuz. Bir yandan da yoğurmaya. Sert bir hamur yapıyorsunuz. Kıvamı, topları elinizde yuvarlamaya başladığınızda dağılma olmuyorsa, ve yüzey düzgün bir biçimde parıldamaya başlamışsa, tutturmuşsunuz demektir. Bunu duymayı hiç sevmem ama aynen hamur yoğurmak gibi. Kıvamı çok çok yaptıkça hissedeceksiniz. Bu kıvama gelmiş hamurdan, büyük parçalar alıp, düzgün bir yüzeye pat pat atarak, içinde kalmış havayı çıkaracaksınız. Bu adım çok şart olmayabilir. Youtube'de seyrettiğim videolarda görmedim. Sonra da ceviz büyüklüğünde parçalar koparıp avucunuzun içinde yuvarlayacaksınız. Topları serptiğiniz alan ne kadar kuraksa, tohum toplarınız da o kadar büyük olmalı.

Eğer sebze bahçesi için değil de büyük arazileri bitkilendirmek için yapıyorsanız, bu karışıma biraz gübre, biraz koyun yünü - keçi yünü değil -, pamuk, hindistan cevizi kabukları, zeolit, bentonit kil gibi suyu tutucu fiberli malzeme de eklerseniz, başarı şansınızı artırmış olursunuz. Bu arazilere atılacak toplar ağaç tohumları da içereceğinden, kil toplarını büyütmek gerekiyor. O yüzden de hamurdan kopardığımız parçaları, 5-6 cm çapında sosisler haline getirip 2-3 cm kalınlığında bıçakla kesebilirsiniz. Bu şekilde suyu tutmak, daha fazla toprak içermek ve yerdeki toprakla temas yüzeyini artırmak açısından avantajlı.

tohum_toplari5

Tohum toplarının sıcak bir yaz gününde yapılması tercih edilmeli. Bu toplar kullanım öncesinde takır takır kurumalı. Eğer 3-4 ay sonra kullanılacaksa kuruma işlemine özen gösterilmeli. Hatta bir kaç tanesi kırılarak içinin de kurumuş olduğu kontrol edilmeli. 4-5 ay sonra çimlenme problemleri olmaya başlıyormuş. Eğer hemen kullanılacaksa tamamen kurutmaya gerek yokmuş.

Ha, benden bir öneri, hamuru küçük miktarlarda yoğurun. Beklemeye gelmiyor bu hamur. Nemden tohumlar hemen çimleniveriyor. Biz epey bir tohumu bu şekilde ziyan ettik.

Tohum toplarının bir de çimento karma makineleri ile yapılması var ki anlatması epey zor. Google ablaya sorarsanız, size işe yarar bir çok video önerecektir. Sadece makinede kullanılacak kilin çok daha ince olması gerekiyor. Aklınızda olsun.

Kolay gelsin.

Bostancık - 05 Nisan 2011
http://bostancik.blogspot.com/

Son Yazılar